ŋ – wymowa nosowego ng ? i końcówki -ing

wymowa angielska amerykańska

Może spotkałeś się już kiedyś z tym tajemniczym znakiem w słowniku. [ŋ] przypomina literkę n z trąbą słonia ? i tutaj związek między tym dźwiękiem a trąbą się nie kończy, ponieważ [ŋ] jest dźwiękiem nosowym, czyli wymawianym przez nos.

Na bank słyszałeś już ten dźwięk tysiące razy, w angielskim zapisywany jest zazwyczaj za pomocą liter ng, na przykład w słynnej końcówce ing, ale można zapisać go także za pomocą litery n. Co więcej, o dziwo, istnieje też w polskim!

W tym artykule dowiesz się, jak nie pomylić [ŋ] ze zwykłym [n] i jak nie popełnić błędu w wymowie, pozornie łatwej końcówki ing.

 

 

 

Jak wypowiedzieć [ŋ]?

ng ŋ wymowa angielska fonetyka english

Dla Polaków nauczenie się wymowy tego dźwięku jest bajecznie proste, bo wcale nie musimy się tutaj uczyć niczego nowego. Ten dźwięk istnieje już w naszym ojczystym języku, chociaż może nie zdajesz sobie z tego jeszcze sprawy.

[ŋ] w polskim występuje w takich wyrazach jak bank, kangur czy Anglia. Wypowiedz teraz te wyrazy baaaaaardzo wolno, przeciągając przy tym wymowę literki n.

bannnkkannngurAnnnglia.

Czy zauważyłeś, że dźwięk zapisywany w tych wyrazach za pomocą litery n nie jest tym samym n, jak na przykład w słowie panna? N w słowie kangur wymawiamy jako [ŋ] a w słowie panna w alfabecie fonetycznym zapisywane jest jako zwykłe [n].

 

wymowa angielska pronunciation english n

N wyrazie w panna wymawiamy, dotykając czubkiem języka podniebienia twardego, które znajduje się zaraz za naszymi przednimi zębami — siekaczami (spójrz na obrazek wymowy [n]).

Z drugiej strony, przy wymowie [ŋ], język, a dokładniej jego tył, zachowuje się zupełnie inaczej — przywiera do podniebienia miękkiego (spójrz powyższy obrazek wymowy [ŋ]).

W przypadku obu dźwięków [ŋ] i [n] wydobywają się przez nos. [?]

Spójrz teraz na kilka przykładów słów zawierających dźwięk [ŋ]. Zwróć uwagę na to, że dźwięk [ŋ] nie pojawia się na początku angielskich słów, możesz go za to znaleźć zarówno w środku, jak i na końcu wyrazu.

 

 

  • tank [tæŋk] (czołg)
  • zinc [zɪŋk] (cynk)
  • going [ˈɡoʊɪŋ] (chodzenie, idąc)
  • strongly [ˈstrɔːŋli]US [ˈstrɒŋli]BR (mocno, silnie)
  • length [leŋkθ] (długość)
  • brings [ˈbrɪŋz] (przynosi)

 

Jak widać dźwięk [ŋ] zapisywany jest za pomocą połączenia liter ng albo litery n, jeśli stoi ona przed literami k (nk) albo g (ng).

 

 

Wymowa końcówki -ing

W angielskim końcówkę -ing używa się bardzo często na przykład w czasie Present Continuous czy do tworzenia rzeczowników odczasownikowych jak na przykład czytanie albo śpiewanie.

Niestety nierzadko zdarza się, że wymawiamy tę końcówkę niepoprawnie, a wcale tak być nie musi 🙂 Po polsku, jeśli mamy jakieś słowo, które kończy się na -ing, na przykład parking, końcówkę -ing w nim zawartą wymawiamy jako i + ŋ + g. W angielskim za to, to samo słowo wypowiedzielibyśmy, pomijając dźwięk g, czyli jako ɪ + ŋ. Z powodu tej różnicy wielu polaków mówiąc po angielsku, niepotrzebnie wymawia końcowe g w końcówce -ing, niektórzy wymawiają je również jako k. Otrzymujemy w ten sposób parkinG albo parkinK. Pamiętaj więc, że w końcówce -ing, g jest nieme, a n czytamy jako ŋ.

 

 

Spójrz na poniższe przykłady i powtarzaj za mną:

  • watching [wɑːtʃɪŋUS, wɒtʃɪŋBR] (oglądanie, oglądając)

  • surfing [ˈsɜːrfɪŋ] (surfowanie, surfując)

  • nothing [ˈnʌθɪŋ] (nic)

  • banking [ˈbæŋkɪŋ] (bankowość)

  • singing [ˈsɪŋɪŋ] (śpiewanie, śpiewając)

  • banning [bænɪŋ] (zabranianie, zabraniając)

 

 

Innym problemem, który może pojawić się przy wymowie końcówki -ing jest uproszczenie dźwięku ŋ to zwykłego n. W wymowie standardowej nie jest to poprawne i widziane jest jako przejaw braku wykształcenia, ale…… w wielu regionalnych odmianach angielskiego oraz w slangu zarówno ze Stanów Zjednoczonych, jak i z Wielkiej Brytanii taka wymowa jest obecna. (Więcej na ten temat na końcu artykułu).

Czasami ludzie zapisują też końcówkę -ing jako in’. Ten apostrof (‘) na końcu symbolizuje g, które zostało pominięte. Tak zapisaną końcówkę nie czytamy już jako [ɪŋ] tylko jako zwykłe [ɪn]. Pamiętaj jednak, że taki zapis absolutnie nie jest formalny i używamy jest tylko w języku potoczny. W Stanach możesz spotkać się na przykład z takimi zdaniami:

 

  • There ain’t nothin’ I wanna tell ya. (Nie mam ci nic do powiedzenia).

  • I don’t know what she’s doin’. (Nie wiem, co ona robi).

 

Teraz, żebyś nie chcesz popełniać opisanych powyżej błędów, spójrz na przykłady par minimalnych i wsłuchaj się w różnicę wymowy między podobnymi słowami. ▼

 

 

 

Pary minimalne z dźwiękiem [ŋ]

Para minimalna to para wyrazów różniących się między sobą tylko jedną głoską (dźwiękiem), ale mających odmienne znaczenie. W polskim to na przykład słowa jak kot i kat.

W przypadku dźwięku [ŋ] często niepoprawnie wymawiamy go jako [ŋg] albo [ŋk] jeśli występuje przed literami g, k, albo c. Zdarza się też, że upraszcza się go błędnie do zwykłego dźwięku [n].

Spójrz na poniższe przykłady, wsłuchaj się w różnicę w wymowie między tymi słowami i powtarzaj.

 

[ŋk] — [ŋ]

 

sink [sɪŋk] — sing [sɪŋ]

think [θɪŋk]— thing [θɪŋ]

blink [blɪŋk] — bling [blɪŋ]

bank [bæŋk] — bang [bæŋ]

thank [θæŋk] — thang [θæŋ]

rank [ræŋk] — rang [ræŋ]

monk [mʌŋk] — mung [mʌŋ]

[n] — [ŋ]

 

thin [θɪn] – thing [θɪŋ]

win [wɪn] – wing [wɪŋ]

kin [kɪn] – king [kɪŋ]

fan [fæn] – fang [fæŋ]

ran [ræn] – rang [ræŋ]

gone [ɡɔːn]US [ɡɒn]BR – gong [ɡɔːŋ]US [ɡɒŋ]BR

winning [ˈwɪnɪŋ] – winging [ˈwɪŋɪŋ]

sinner [ˈsɪnər] – singer [ˈsɪŋər]

hand [hænd] – hanged [hæŋd]

[iːɪŋ] — [ɪŋ]

seeing [siːɪŋ] – sing [sɪŋ]

being [biːɪŋ] – bing [bɪŋ]

 

Akcent i intonacja

Końcówka -ing w angielskim nigdy nie jest akcentowana. Znaczy to, że będzie wymawiana, krócej niż sylaba akcentowana. Pamiętaj też, że sylaby akcentowane nie tylko wymawiamy trochę głośniej, ale również na wyższym tonie. Angielski jest ogólnie bardziej melodyjny niż polski.

Spójrz na te przykłady:

  • doing = do + ing
    (do jest sylabą akcentowaną, wymawiamy ją na wyższym tonie, silniej i wyraźniej niż nieakcentowane -ing)

intonacja doing angielski

  • working = work + ing

 

 

Przykłady zdań z angielskim ng [ŋ]

Poćwicz wymowę [ŋ] na poniższych zdaniach.

  • Singing and playing the piano are my passions.

  • I think he’s cheating on you.

  • She was banned from posting.

  • He keeps on working in a bank.

  • It’s stunning!

 

 

 

Ng [ŋ]  – w różnych dialektach angielskiego

Jak już wcześniej wspomniałem, w niektórych regionalnych dialektach angielskiego standardowa wymowa końcówki -ing może ulec zmianie. Na przykład w Midlands w centralnej Anglii oraz w jej północnej części końcówkę -ing wymawia się jako [ɪŋg], podobnie do tego, jak większość polaków, którzy zaczynają naukę angielskiego, czyli z wyraźnym g na końcu.

Za to w niektórych częściach Londynu końcówkę -ing wymawia się jako [ɪŋk] z k na końcu! Mam więc nothing [ˈnʌθɪŋk] albo something [ˈsʌmθɪŋk].

Z drugiej strony w najbardziej prestiżowym dialekcie brytyjskiego angielskiego w tak zwanej Received Pronunciaton wymowa [ŋ] w końcówce -ing, zostaje zredukowana do [n]. Podobnie dzieje się też w amerykańskim slangu albo w tak zwanej afroamerykańskiej odmianie angielskiego, gdzie -ing zapisuje się jako in’.

Mimo wielu możliwych wariatów wymowy tego dźwięku polecałbym starać się mówić [ŋ] w standardowy sposób. Taka wymowa uważana jest przez większość ludzi za „poprawną”, pamiętaj jednak, że inne warianty też mają prawo istnienia i nie są błędne. Mogą być jednak trudniejsze do zrozumienia i brzmieć trochę dziwnie dla kogoś, kto nie pochodzi z regionu, gdzie dźwięk [ŋ] wymawiany jest w niestandardowy sposób.

twitterpinterestyoutubeinstagram

Adam

language addict

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

%d bloggers like this: